بمعنى اندوه . ترجمه : به ياد دارى محمّد كه روزگارى موسى بمردم خود گفت : اى بنى - اسرائيل به ياد آوريد بخشش خدا را بر خود آنگاه كه در ميان شما پيغمبرانى آفريد و پادشاه تان كرد و آنچه بشما داد به كسى از جهانيان نداد . 23 اى گروه وابسته به من به آن زمين پاك و مقدس كه خدا براى شما بسرنوشت كرده درون شويد و برنگرديد [ و نافرمانى نكنيد ] كه چون زيانبردگان دگرگون شويد . 24 آنها گفتند اى موسى به آنجا مردمى ستمكارند و تا آنها از آنجا برون نروند ما در آن نرويم و اگر بيرون شدند ما درون شويم . 25 دو مرد از آنها كه خدا نعمت ديندارى به آنها داده بود و ترسى بدل داشتند گفتند : از اين در بر آنان درون شويد كه چون درون آن شديد شما چيره باشيد 26 و بر خدا توكّل كنيد اگر مؤمن باشيد . آنها گفتند : 27 اى موسى هرگز ما درون آن نشويم تا آنگاه كه آنها به آن جا هستند پس تو با پروردگارت برو و بجنگيد و ما اينجا نشسته‌ايم . 28 موسى گفت : پروردگارا من جز اختيار خود و برادرم ندارم پس تو ميان ما و مردم بدكار جدائى بيار . او گفت : 29 [ آنها كه چنين كردند ] پس آن سرزمين بر آنان روا نباشد كه تا چهل سال سرگردان به روى زمين بگردند و تو اندوه مردم ستمكار مدار . گفتار مفسّرين : « وَإِذْ قالَ مُوسى لِقَوْمِه » 23 طبرى : اين آيه براى دلدارى پيغمبر است كه اگر از يهود ناملايم مشاهده ميفرمايد ناراحت نباشد كه از قديم - زمان آنها چنين مردمانى بوده‌اند كه با همه ى نعمتها و موجبات آسايش ، نافرمان بوده‌اند و از مصلحت خود رو گردان . « جَعَلَكُمْ مُلُوكاً » 23 طبرى : يعنى ديگران را تحت فرمان شما قرار داد . و پيغمبر ( ص ) فرمود : هر كس خانه و خدمتكار داشته باشد او پادشاه است . و ابن عبّاس گفته است در بنى اسرائيل رسم بوده است كه هر كس زن و خانه و خدمتگار داشت او را ملك ميناميدند . « وَآتاكُمْ ما لَمْ يُؤْتِ أَحَداً » 22 مجمع : يعنى بمردم جهان كه در دوران ايشان